Nim zaczniesz planować urządzenie swojej kuchni, musisz zdecydować, jakiego rodzaju pomieszczenie jest ci właściwie potrzebne: czy rodzinne, czy przeznaczone do tworzenia arcydzieł sztuki kulinarnej? Pomyśl o powierzchni w mieszkaniu, którą dysponujesz i o swoim stylu życia. Zacznij od zastanowienia się, jakiego rodzaju kuchnia będzie pasowała do twojego mieszkania i twoich potrzeb. Ile osób będzie z niej korzystać i w jaki sposób? Czy jesteś zapracowaną samotną osobą jadającą przeważnie poza domem, czy też kuchnia będzie musiała odgrywać podwójną rolę jadalni i saloniku zarazem? Ile osób chciałbyś móc usadzić przy stole? A potem weź arkusz papieru i ołówek i narysuj plan pomieszczenia, zaznaczając stałe elementy, takie jak okna, drzwi i instalacje. Następnie naszkicuj na nim urządzenia i meble, które chcesz ustawić, pamiętając o tym, że niektóre muszą znaleźć się blisko pionów wodnych czy źródeł zasilania energią elektryczną.
Podstawową zasadą przy planowaniu kuchni jest znalezienie „roboczego trójkąta". Wierzchołki owego istniejącego w wyobraźni trójkąta stanowią strefy przy zlewie, kuchence i lodówce. Urządzenia te nie mogą stać obok siebie, ale za to tak, by łatwo było przejść od jednego do drugiego. Znalezienie trójkąta ułatwi dostęp do głównych obszarów roboczych kuchni, umożliwiając wygodne gotowanie. W większości przypadków trójkąt będzie ulegał modyfikacjom, ze względu na długość istniejących ścian, albo zakrzywieniom z powodu wejścia do kuchni i prowadzącego przejścia przez nią. Idealnym rozwiązaniem jest takie usytuowanie wejścia i wyjścia z kuchni, aby strefa przejścia nie zachodziła na obszar trójkąta i nie przerywała płynności pracy nie trudno przecież o wypadek, jeśli ktoś staje na drodze kucharza z gorącą patelnią w dłoni.
Jeśli kuchnia jest duża, centralnie umiejscowiona, tzw. wyspa lub blat roboczy skróci odległości między wierzchołkami trójkąta. W kuchni odgrywającej zarazem rolę pokoju rodzinnego, być może solidny stół, przy którym jada się posiłki, byłby doskonałym dodatkowym miejscem do ich przygotowywania. Można też przy blacie roboczym zainstalowanym na większej wysokości ustawić stołki barowe i jadać przy nim śniadania, obiady i kolacje.
Przede wszystkim postaraj się usytuować obok siebie elementy pełniące podobne funkcje, na przykład umywalnia, zlew i zmywarka powinny znajdować się w pobliżu, można wówczas w jednym miejscu zgrupować wszelkie instalacje wodnokanalizacyjne. Wygodnie jest też postawić lodówkę obok zamrażarki. Ich funkcje są podobne, łatwiej więc będzie pochować kupione produkty.
Tam gdzie to możliwe, lodówkę i zamrażarkę należy ustawiać z dala od urządzeń wytwarzających ciepło, takich jak kuchenka czy suszarka, które mogą mieć ujemny wpływ na proces chłodzenia. Jeśli lodówkę trzeba jednak postawić obok kuchenki zamontowanej na ścianie lub stojącej na podłodze, należy je rozdzielić płytą izolacyjną. Większość nowoczesnych urządzeń jest wyposażona w odpowiednie warstwy izolacyjne pod obudową, lecz warto umieścić także tę dodatkową przegrodę.
Wybierając maszyny i urządzenia, pomyśl nie tylko o przestrzeni, jaką dysponujesz w kuchni, lecz także o tym, co i jak gotujesz. Czy naprawdę będzie ci potrzebna sześciopalnikowa kuchenka i grill, czy większość twoich dań powędruje do mikrofalówki? A jeśli masz zmywarkę, czy niezbędny będzie dwukomorowy zlewozmywak z ociekaczem ? Spróbuj w rozsądny sposób zagospodarować przestrzeń, uzupełniając ją maszynami i urządzeniami o odpowiednich rozmiarach i funkcjach.
Równie ważne jest przechowywanie, ale zastanów się, co będzie ci naprawdę przydatne. Jeśli robisz duże zakupy raz na miesiąc, musisz mieć więcej szafek i półek, jeśli kupujesz świeże produkty dwa lub trzy razy w tygodniu, będziesz ich potrzebował nieco mniej (ale więcej miejsca w lodówce).
W kuchni, z jej gorącymi garnkami i patelniami, ostrymi nożami oraz rozmaitymi surowymi i gotowanymi produktami spożywczymi, najważniejsze są bezpieczeństwo i higiena. Upewnij się, że będzie można zachować tam ład i czystość, że nic nie utrudni poruszania się i że znajdzie się miejsce na odpowiednie blaty, na których można postawić gorące garnki czy kroić coś ostrym nożem. Podłoga, nawet mokra, nie powinna być śliska, a blaty robocze łatwo zmywalne.
Kuchnie, pełniące jednocześnie funkcję jadalni, muszą być uniwersalne, a zatem dobrze zaplanowane. Należy wziąć pod uwagą, że wykonuje się w nich zwykłe kuchenne czynności, odbywają się tu rodzinne spotkania przy posiłkach, a także jeśli nie ma w mieszkaniu oddzielnej jadalni bardziej oficjalne przyjęcia.
Przede wszystkim upewnij się, że stół, który wybrałeś, ma rozmiary odpowiednie do wielkości kuchni. Twoi stołownicy powinni móc swobodnie odsuwać krzesła i poruszać się wokół stołu bez obijania się o szafki i rozmaite urządzenia. Pamiętaj, by ustawić stół dostatecznie daleko od źródeł ciepła, takich jak kuchenki i podgrzewacze, aby jedzący nie przegrzewali się (ani nie poparzyli). Idealnie też byłoby, gdyby goście nie musieli oglądać stosów brudnych naczyń.
Jeśli twoja kuchnia jest niewielka, ustaw w niej mały stół lub stół rozkładany, który nieużywany nie będzie dominował w kuchni. Jeśli to możliwe, powiększ blat roboczy, by można było przy nim jadać (stołki wsuń pod ten blat). W przestronniejszej kuchni można ustawić większy stół rozkładany lub rozsuwany, wykorzystywany na co dzień jako dodatkowa powierzchnia robocza, do wykonywania rozmaitych domowych czynności, a składany wówczas, gdy ma przy nim zasiąść mniej osób.
Jeśli blat twojego stołu jest drewniany lub z innego materiału, który łatwo zarysować czy zaplamić, wskazane jest pokrycie go ceratą lub innym zwykłym, łatwym do czyszczenia materiałem, żeby swobodnie przygotowywać posiłki czy karmić małe dzieci. Można też wybrać blat z praktycznej melaminy lub laminowany, który po przykryciu bawełnianą lub lnianą serwetą zyska elegancki wygląd. My jednak zalecamy blat z kamienia naturalnego jak granit czy marmur. Nie tylko blat dla przygotowania potraw może być z kamienia. Stół również można urządzić w kamieniu naturalnym i cieszyć się nim przez bardzo długie lata.
Zmiana nastroju we wnętrzu kuchennym w dużej mierze zależy od oświetlenia. Na przykład lampy skierowane na blaty robocze można na czas posiłków przygasić lub wyłączyć, a wnętrze rozjaśnić miękkim światłem, na przykład postawić na stole dekoracyjną lampę lub świece. Podczas posiłków rodzinnych czy szybko jedzonych śniadań światło powinno być jaśniejsze i skierowane na stół, dobrze jest więc powiesić nad nim lampę (z wyłącznikiem zaopatrzonym w ściemniacz).
W kuchniach o podwójnej funkcji elementy dekoracyjne są również bardzo ważne. Przede wszystkim powinny być praktyczne, a wszelkie powierzchnie trwałe i łatwe do czyszczenia.
W licznych szafkach należy znaleźć miejsce dla drobiazgów i akcesoriów kuchennych, które powinny zostać pochowane na czas spożywania w kuchni posiłku.
W kuchniach pełniących funkcję jadalni na ogół sprawdzają się proste schematy dekoracyjne. Staraj się zaplanować stałe umeblowanie tak, by utworzyło funkcjonalną i higieniczną bazę kuchni i pozwól sobie na kilka bardziej fantazyjnych szczegółów, nakrywając do stołu. Ładny obrus, lśniące szkła, porcelana i sztućce wszystko to może posłużyć do ozdoby. Małe pomieszczenie staraj się zmienić w miłe wnętrze, w którym funkcje kuchenna i jadalniana będą raczej połączone nie różnicuj ich. Na przykład jeśli masz kuchnię pełną elementów z nowoczesnej stali nierdzewnej, meble wykorzystywane do spożywania posiłków powinny być nowoczesne, raczej o prostych kształtach i wykończeniu. W tradycyjnej kuchni na przykład malowanej, w której dominującym materiałem jest drewno powinny znaleźć się meble w pasującym do niej stylu, może „wiejskie" krzesła drewniane z siedzeniami z ratanu i klasyczny woskowany drewniany stół jako ośrodek wnętrza.
Dobra wentylacja i wyciąg są konieczne, aby w kuchni można było z przyjemnością jeść (i oczywiście gotować). Para powstająca w efekcie gotowania, ciepło wydzielane przez grille, kuchenki i podgrzewacze oraz rozmaite zapachy kuchenne sprawiąją, że w pomieszczeniu robi się gorąco i panuje zaduch. Nie da się ich zlikwidować bez prawidłowej wentylacji. Właściwy okap i wyciąg nad kuchenką to dobry nabytek, a usunąć parę i ciepło z kuchni pomogą również okienka wentylacyjne lub wentylatory.
W licznych mieszkaniach kuchnia pełni wiele rozmaitych funkcji. Nie jest to już pomieszczenie, w którym tylko przygotowuje się i jada posiłki tu bawią się dzieci, ogląda się telewizję i odpoczywa. W nowych domach na ogół buduje się kuchnie większe niż trzydzieści Lat temu, a w starych domach często właściciele mieszkań powiększają swoje kuchnie o słoneczne pomieszczenie w rodzaju cieplarni lub burzą jakąś ściankę działową. W mieszkaniach urządzonych w dawnych pomieszczeniach fabrycznych, apartamentach typu Loft, ludzie starają się wykorzystać przestronność wnętrz i rezygnują z trwałych podziałów swojego lokum na rzecz ścianek składanych Lub przesuwanych.
Podobnie jak w kuchniach odgrywających rolę jadalni, w tych otwartych wnętrzach również bardzo ważna jest dobra wentylacja. Choć para będzie się w nich rozpraszać, to zapachy i wilgoć pozostaną. Wyściełane meble, zasłony i rozmaite inne tkaniny umieszczone w pobliżu miejsca, w którym się gotuje, będą absorbowały wilgoci zapachy, a także tłuszcz, brudząc się i niszcząc.
W wielofunkcyjnych pomieszczeniach musi się znaleźć wiele szafek i schowków na mnóstwo rzeczy. Będą one pełniły jednocześnie funkcję dekoracyjną, a więc widoczne szkła lub komplety talerzy staną się istotnym elementem wystroju wnętrza. Spróbuj tak rozlokować przechowywane rzeczy, aby znalazły się odpowiednio w tej jego części, w której będą najczęściej potrzebne. Ten sposób pomoże zredukować nieład i liczbę wędrówek z jednego końca pomieszczenia do drugiego. Blisko miejsca, gdzie przygotowuje się posiłki, powinno znaleźć się miejsce na żywność, akcesoria kuchenne i do zmywania; w części jadalnianej niech staną szafki na porcelanę, szkło, bieliznę stołową i sztućce; w części pomieszczenia odgrywającej rolę pokoju dziennego potrzebne będą szafki na książki, czasopisma i wszystko, co służy odpoczynkowi i domowym rozrywkom.
W kuchni rodzinnej w pomieszczeniu na planie otwartym, w zależności od funkcji, jaką pełni dana jej część, potrzebne będzie odpowiednie oświetlenie: jasne światło tam, gdzie się przygotowuje posiłki i gotuje może lampy pod górnymi szafkami i nad kuchenką, bardziej miękkie zaś światło w części jadalnianej. Różne obszary wnętrza można też wydzielić posługując się dywanikami, matami czy innymi sposobami wykończenia podłogi. Na przykład w części kuchennej podłogę można wyłożyć praktycznymi płytkami ceramicznymi lub łupkiem, a w części jadalnianej i pełniącej funkcję pokoju dziennego miększym i cieplejszym od niego drewnem. Dywaniki również złagodzą wygląd tych ostatnich (jeśli układa się je na wypolerowanym drewnie lub podobnie śliskiej powierzchni, na leży zastosować podkładki przed wpoślizgowe).
Kuchnie otwarte, wielofunkcyjne, są znakomitymi kuchniami rodzinnymi dorośli mogą przygotowywać posiłki i jednocześnie rozmawiać z resztą obecnych członków rodziny lub gośćmi; małe dzieci łatwo jest tu uchronić przed wszelkimi niebezpieczeństwami nie spuszczając z nich oka kiedy bawią się w miejscu oddzielonym od części roboczej kuchni bramką czy zastawką.
Wyspa kuchenna to wolno stojący, zazwyczaj w środku pomieszczenia, blok szafek przykrytych blatem roboczym. Cała, zwykle przestronna kuchnia „rozlokowuje się" wokół takiej wyspy, będącej punktem centralnym pomiędzy trzema wierzchołkami roboczego trójkąta.

Wyspa kuchenna 

Plan wyspy może przybierać różne kształty bywają wyspy kwadratowe, prostokątne, a nawet łukowate. Mogą być dekoracyjne i ostro wyróżniać się na tle wnętrza lub wtapiać się w wystrój całości. Wyspy muszą mieć doskonale wykończone krawędzie gładkie i zaokrąglone, żeby nie zaczepiały o ubranie ani nie kaleczyły przechodzących. Krawędzie blatów z kamienia naturalnego można zobaczyć na naszej stronie zakładu kamieniarskiego BK.
Wyspy są rodzajem mebla elastycznego, „kształtowanego" przez funkcję, którą mają pełnić. Najprostszy model to szafka na kółkach z blatem do przygotowywania posiłków.
Inną wersją będzie wyspa stabilna, wyposażona w instalację wodnokanalizacyjną i elektryczną. Przestrzeń pod blatem roboczym można pozostawić pustą, wykorzystać do przechowywania rzeczy we wbudowanych szafkach lub szufladach lub wbudować tam maszyny, na przykład zmywarkę lub dodatkową lodówkę. W blade można zainstalować podgrzewacz lub płytę kuchenną. Zaopatrzona w instalację elektryczną wyspa może służyć jako „kombajn" do wszystkiego, od przygotowywania dań do parzenia kawy.
Inną zaletą wyspy jest możliwość usytuowania blatu roboczego na dowolnym poziomie; osoby wyższe czy niższe od przeciętnych unikną dzięki temu niewygód z powodu pracy na nieodpowiedniej dla nich wysokości. Niektóre standardowe elementy (szafki, urządzenia) bywają zaopatrzone w regulowane nóżki, co pozwala na uniesienie całości, można też podłożyć pod nie i przymocować (by się nie ślizgały) grube deski.
Właściwe powierzchnie robocze wyspy, szczególnie dużej, to te na jej skrajach. Część środkowa bywa trudno dostępna, ale za to jest idealnym miejscem, nad którym można zawiesić garnki i patelnie nie uderzy się w nie głową, a łatwo będzie po nie sięgnąć. Ale pamiętaj, że owe garnki nad wyspą będą doskonale widoczne i powinny stanowić ozdobę a więc muszą być dobrej jakości i zawsze doskonale czyste.
Urządzając swoją kuchnię, powinieneś zastanowić się, czy chcesz, by była to kuchnia zabudowana czy umeblowana wolno stojącymi sprzętami, czy też powinna stanowić kombinację obu tych rodzajów. Kuchnie zabudowane to często najlepsze rozwiązanie dla małych pomieszczeń, ponieważ można je urządzić tak, by zagospodarować każdy wolny centymetr, powiększając tym samym powierzchnię roboczą i pojemność wszelkich schowków.
W kuchni umeblowanej wolno stojącymi sprzętami można swobodnie zmieniać meble, jeśli tylko budżet na to pozwala. W dodatku, przeprowadzając się, z łatwością zabiera się meble z sobą, podczas gdy te wbudowane trzeba zostawić. Można też urządzić kuchnię stałymi meblami z wbudowanymi urządzeniami, takimi jak zlewozmywak, który musi być połączony odpowiednimi rurami, piekarnik, który trzeba podłączyć do prądu i któremu trzeba zapewnić właściwą wentylację, oraz ustawionymi obok meblami wolno stojącymi.
Ten ostatni sposób nie wymaga też dużych nakładów finansowych, jeśli chce się przemeblować kuchnię. Zamiast wyrzucać wszystko i zaczynać od planowania, można zostawić kilka stałych mebli z wbudowanymi urządzeniami i uzupełnić je nowo wybranymi, do zabudowy lub wolno stojącymi. Powstanie w ten sposób bardzo „osobista" kuchnia, o niepowtarzalnym wystroju. Meble do kuchni zabudowanych zazwyczaj kupuje się gotowe u producenta całymi zestawami, które niewiele się od
siebie różnią, choć można urozmaicić ich wygląd dekoracyjnymi detalami czy zmieniając okucia.

Styl rustykalny w kuchni

Meble wolno stojące zazwyczaj kojarzy się ze stylem rustykalnym, jako że zasadniczo takie właśnie sprzęty można było znaleźć w wiejskich kuchniach szafki, kredensy i solidne stoły z drewna. Na pierwszym miejscu stawiano funkcjonalność, choć czasami na półkach ustawiano na pokaz najlepszą porcelanę czy inne dekoracyjne elementy zastawy stołowej.
Styl rustykalny z reguły wymaga stosowania materiałów naturalnych, przede wszystkim drewna, kamiennych lub terakotowych płyt podłogowych i gładkich szkliwionych ceramicznych kafelków. Lecz ten szczególnie dekoracyjny styl bywa wielce różnorodny w zależności od kraju, w którym się rozwinął. Jeśli pragniesz wykorzystać wzorce śródziemnomorskie, zastosuj mocniejsze kolory i jeden podstawowy czerwony, niebieski lub żółty pomieszany ze sporą ilością bieli. Kuchnie siebie różnią, choć można urozmaicić ich wygląd dekoracyjnymi detalami czy zmieniając okucia.
Meble wolno stojące zazwyczaj kojarzy się ze stylem rustykalnym, jako że zasadniczo takie właśnie sprzęty można było znaleźć w wiejskich kuchniach szafki, kredensy i solidne stoły z drewna. Na pierwszym miejscu stawiano funkcjonalność, choć czasami na półkach ustawiano na pokaz najlepszą porcelaną czy inne dekoracyjne elementy zastawy stołowej.
Styl rustykalny z reguły wymaga stosowania materiałów naturalnych, przede wszystkim drewna, kamiennych lub terakotowych płyt podłogowych i gładkich szkliwionych ceramicznych kafelków. Lecz ten szczególnie dekoracyjny styl bywa wielce różnorodny w zależności od kraju, w którym się rozwinął. Jeśli pragniesz wykorzystać wzorce śródziemnomorskie, zastosuj mocniejsze kolory i jeden podstawowy czerwony, niebieski lub żółty pomieszany ze sporą ilością bieli. Kuchnia
na wzór skandynawskiej wymaga zastosowania kolorów o szarym zabarwieniu, eleganckich lawendowych błękitowi stonowanej zieleni, przypominającej barwę mchu.

Styl wiejski w kuchni 

Amerykański styl wiejski cechuje przede wszystkim naturalność i prostota: praktyczne i starannie wykonane szafki o płycinowych drzwiczkach z okrągłymi drewnianymi gałkami, wieszaki z kołeczkami i białe lub prawie białe ściany. Szafki zwykle malowano na wesołe kolory różowoczerwony, niebieski czy żółtozielony.
Uniwersalny styl wiejski oznacza przewagę koloru kremowego lub kremowego z dodatkiem żołd, nieco cieplejszego, oraz jako surowca naturalnego drewna. Taki wystrój tworzy ciepły nastrój, lecz nie przytłacza, można więc śmiało na jego tle eksponować rozmaite akcesoria, piękne tkaniny czy porcelanę.
Wiejskie meble są zazwyczaj wykonane z drewna malowanego, bejcowanego lub woskowanego. Świeży wygląd malowanych sprzętów idealnie pasuje do niektórych wnętrz, lecz inne wymagają mebli „z charakterem", ze śladami długoletniego używania. Powierzchnie malowane można przetrzeć papierem ściernym lub watą stalową drewno przezierające przez warstwy farby na krawędziach mebli nada im wygląd używanych. Pamiętaj, że drewno trzeba konserwować, na przykład woskiem. I zawsze używaj specjalnej deski do krojenia na drewnianym blade stołu będzie chroniła ten blat i łatwo ją umyć.
Inną zaletą kuchni w stylu wiejskim czy urządzonej meblami wolno stojącymi jest możliwość wstawienia do niej, przy odrobinie wyobraźni, niezwykłych i zarazem pięknych sprzętów. Stary, ceramiczny zlewozmywak można wmontować w mały drewniany stół zyska się dzięki temu blat dookoła. Starą komodę, być może o zniszczonych niektórych szufladach, warto zaadaptować na podstawę wyspy kuchennej, a kawałek rozbitego marmurowego blatu stołu czy lady sklepowej będzie znakomitą podkładką do siekania mięsa czy wałkowania ciasta.